Serbest Meslek Makbuzu Hesaplama
Stopaj, KDV ve KDV tevkifatını tek ekranda hesaplayın. Brütten nete, netten brüte veya tahsil ettiğiniz tutardan geriye çalışır.
Serbest meslek makbuzu nasıl hesaplanır?
Serbest meslek makbuzunda zincir şöyle işler: brüt bedel üzerinden gelir vergisi stopajı kesilir ve kalan tutar net olur. KDV ise stopajdan bağımsız biçimde yine brüt bedel üzerinden hesaplanır — hesaplanan KDV, stopaj matrahına dâhil edilmez. Serbest meslek işlerinde stopaj oranı %20'dir; Gelir Vergisi Kanununun 18 inci maddesi kapsamındaki telif kazançlarında %17 uygulanır. Yukarıdaki araç bu hesabı üç yönde de üyeliksiz yapar: brütten nete, netten brüte ve tahsil edilen tutardan geriye.
Örnek: 10.000 TL brüt bedelli makbuz
| Satır | Hesap | Tutar |
|---|---|---|
| Brüt ücret | — | 10.000,00 TL |
| Gelir vergisi stopajı | 10.000 × %20 | 2.000,00 TL |
| Net ücret | 10.000 − 2.000 | 8.000,00 TL |
| Hesaplanan KDV | 10.000 × %20 | 2.000,00 TL |
| Tahsil edilecek toplam | 8.000 + 2.000 | 10.000,00 TL |
KDV tevkifatı varsa ne değişir?
KDV tevkifatı, hesaplanan KDV'nin bir kısmının makbuzu düzenleyene değil, doğrudan alıcı tarafından sorumlu sıfatıyla vergi dairesine beyan edilmesidir. Yalnızca belirlenmiş alıcılara (kamu kurumları, KİT'ler ve tebliğde sayılan kuruluşlar) yapılan işlemlerde uygulanır; oranı işlem türüne göre 2/10 ile 9/10 arasında değişir. Danışmanlık ve denetim hizmetlerinde yaygın oran 9/10'dur.
Yukarıdaki örnekte 9/10 tevkifat olsaydı: hesaplanan 2.000 TL KDV'nin 1.800 TL'si alıcı tarafından beyan edilir, makbuzda yalnızca 200 TL KDV tahsil edilir ve tahsil edilecek toplam 8.200 TL olur. Stopaj bundan etkilenmez — gelir vergisi stopajı her hâlükârda brüt bedel üzerinden hesaplanır.
Sık yapılan iki hata
1. KDV'yi stopaj matrahına eklemek. Stopaj yalnızca brüt hizmet bedeli
üzerinden hesaplanır; hesaplanan KDV bu matraha girmez.
2. Damga vergisi eklemek. Serbest meslek makbuzu damga vergisine tabi
değildir. Bazı kaynaklarda geçen binde 9,48 oranı ücret bordrosuna aittir, makbuza değil.
- Gelir vergisi tevkifatı: Gelir Vergisi Kanunu 94/2 — serbest meslek işlerinde %20, GVK 18 kapsamındaki telif kazançlarında %17
- KDV tevkifatı: KDV Genel Uygulama Tebliği — belirlenmiş alıcılara yapılan işlemlerde işlem türüne göre 2/10 ile 9/10 arası
- Stopaj matrahı: Hesaplanan KDV, gelir vergisi stopaj matrahına dâhil edilmez
Diğer araçlar
Şirket işlemlerinizin tescil maliyeti için ticaret sicil harcı hesaplayıcısını, binek araç giderlerindeki KKEG ayrımı için gider kısıtlaması hesaplayıcısını kullanabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Serbest meslek makbuzunda stopaj oranı kaçtır?
Serbest meslek işleri dolayısıyla yapılan ödemelerde gelir vergisi tevkifat oranı %20'dir (Gelir Vergisi Kanunu 94/2-b). Gelir Vergisi Kanununun 18 inci maddesi kapsamındaki telif kazançlarında ise %17 uygulanır (GVK 94/2-a).
KDV, stopaj matrahına dâhil edilir mi?
Hayır. Gelir vergisi stopajı yalnızca brüt hizmet bedeli üzerinden hesaplanır; hesaplanan KDV bu matraha girmez. İki hesap birbirinden bağımsız yürür.
Net ücretten brüt ücret nasıl bulunur?
Brüt ücret, net ücretin (1 − stopaj oranı) değerine bölünmesiyle bulunur. Örneğin %20 stopajda 8.000 TL net ücrete karşılık gelen brüt ücret 8.000 / 0,80 = 10.000 TL'dir.
KDV tevkifatı ne zaman uygulanır?
KDV tevkifatı yalnızca belirlenmiş alıcılara (kamu kurum ve kuruluşları, KİT'ler ve KDV Genel Uygulama Tebliğinde sayılan kuruluşlar) yapılan işlemlerde uygulanır. Oranı işlem türüne göre 2/10 ile 9/10 arasında değişir; danışmanlık ve denetim hizmetlerinde yaygın oran 9/10'dur.
Tevkifat, tahsil edilecek tutarı nasıl değiştirir?
Tevkifata düşen KDV, makbuzu düzenleyene ödenmez; alıcı bu tutarı sorumlu sıfatıyla doğrudan vergi dairesine beyan eder. 10.000 TL brüt bedelli bir makbuzda 9/10 tevkifat varsa hesaplanan 2.000 TL KDV'nin 1.800 TL'si alıcı tarafından beyan edilir, makbuzda 200 TL KDV tahsil edilir ve tahsil edilecek toplam 8.200 TL olur. Stopaj bundan etkilenmez.
Serbest meslek makbuzu damga vergisine tabi mi?
Hayır. Serbest meslek makbuzu damga vergisine tabi değildir. Bazı kaynaklarda geçen binde 9,48 oranı ücret bordrosuna ilişkindir; makbuz hesabına dâhil edilmemelidir.