Muasebe
← Hesap planı rehberi Dönen varlıklar 22 Ekim 2026

150 İlk Madde ve Malzeme — hammadde, ambalaj ve işletme malzemesi kaydı

Kısa cevap: 150 İlk Madde ve Malzeme, üretimde ya da diğer faaliyetlerde kullanılmak üzere işletmede bulundurulan hammadde, yardımcı madde, işletme malzemesi ve ambalaj malzemesini izler. Alındığında maliyet bedeliyle 150 borç, üretime verildiğinde ya da tüketildiğinde 150 alacak kaydedilir. Satılmak üzere alınan mal 150'ye değil 153'e; ofiste hemen tüketilen sarf malzemesi ise genellikle doğrudan gider hesabına gider.

Bu sayfa genel bir başvuru metnidir. Stok alt hesapları (hammadde, ambalaj, yedek parça gibi) sizin hesap planınıza göre değişir; örnekleri kendi kodlarınızla okuyun.

Tebliğe göre tanımı ve işleyişi

1 Sıra No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği'ne göre bu hesap, üretimde veya diğer faaliyetlerde kullanılmak üzere işletmede bulundurulan hammadde, yardımcı madde, işletme malzemesi, ambalaj malzemesi ve diğer malzemelerin izlendiği hesaptır. Satın alındıkları ya da üretildikleri maliyet bedeli ile borç; üretime verildiğinde, tüketildiğinde, satıldığında veya devredildiğinde alacak kaydedilir.

Maliyet bedeli VUK m.262'ye göre belirlenir: alış bedeline edinimle doğrudan ilgili nakliye, yükleme, boşaltma gibi giderler eklenir. İndirilebilen KDV maliyete girmez, 191'de izlenir.

150 mi, 153 mü, gider mi?

Alım Doğru hesap Neden
Fırının aldığı un, şeker, maya 150 Üretimde kullanılacak hammadde
Ürünün kutusu, etiketi, poşeti 150 Ambalaj malzemesi
Atölyenin makine yağı, yedek parçası 150 İşletme malzemesi
Aynen satılmak üzere alınan mal 153 Ticari Mallar Değişikliğe uğramadan satılır
Ofis için kâğıt, toner, çay Gider hesabı (ör. 770) Alındığı dönemde tüketilir

Önemsiz tutarlı ve alındığı dönemde tükenen malzemenin her seferinde stoka alınıp çıkarılması zorunlu bir işlem yüküdür; uygulamada bunlar doğrudan gider yazılır. Üretimde kullanılan ve dönem sonunda elde kalan hammadde ise stokta izlenmelidir; aksi halde dönem sonu envanteri ve maliyet hesabı eksik kalır.

Örnek yevmiye 1: ambalaj malzemesi alımı

Bir gıda üreticisi 12.000 TL'lik (10.000 TL + %20 KDV 2.000 TL) karton kutu aldı, bedelini 30 gün sonra ödeyecek.

Hesap Açıklama Borç Alacak
150 İlk Madde ve Malzeme Ambalaj malzemesi, matrah %20 10.000,00
191 İndirilecek KDV KDV %20 2.000,00
320 Satıcılar Tedarikçiye borç 12.000,00

Örnek yevmiye 2: malzemenin üretime verilmesi (7/A seçeneği)

Ay içinde 6.000 TL'lik kutu üretime verildi. 7/A seçeneğini kullanan bir üretim işletmesinde direkt malzeme 710 Direkt İlk Madde ve Malzeme Giderleri'ne aktarılır:

Hesap Açıklama Borç Alacak
710 Direkt İlk Madde ve Malzeme Giderleri Üretime verilen ambalaj 6.000,00
150 İlk Madde ve Malzeme Stoktan çıkış 6.000,00

Hizmet işletmelerinde 71, 72 ve 73 grupları kullanılmaz; hizmet üretiminde tüketilen malzeme 740 Hizmet Üretim Maliyeti hesabına aktarılır.

Sık yapılan hatalar

  • Satış amaçlı malı 150'ye almak. Değişikliğe uğramadan satılan mal ticari maldır; 150'de izlenirse satılan malın maliyeti yanlış gruptan hesaplanır.
  • Üretime verileni kaydetmemek. Alışlar 150'ye borç yazılıp çıkışlar kaydedilmezse dönem sonunda hesap fiili stoktan çok yüksek görünür; envanter farkı yıl sonunda topluca düzeltilir ve ara dönem maliyetleri yanlış olur.
  • Hammadde alımını yazar kasa fişiyle belgelemek. Üretimde kullanılan malzeme işyerinde tüketilen kırtasiye-temizlik malzemesi değildir; fatura ile belgelendirilmesi gerekir.
  • Nakliyeyi maliyete eklememek. VUK m.262 edinimle ilgili nakliyeyi maliyet bedeline dahil eder.

Muasebe'de bu hesap

Muasebe fişin ve e-arşiv faturanın kategorisine göre gider hesap kodunu sizin tanımınızdan alır; hiçbir firmaya varsayılan kod yazmaz. Üretim yapan bir mükellefte ambalaj ya da malzeme faturalarını belirli bir kategoride topluyorsanız o kategorinin kodunu kendi hesap planınızdaki 150 alt hesabı olarak tanımlayabilirsiniz. Stoktan çıkış (üretime verme) kaydı bir belge okuma işlemi değildir; onu muhasebe programınızda yaparsınız. Ayrıntı: Luca fiş aktarımı.

Sık sorulanlar

Ambalaj malzemesi hangi hesaba kaydedilir?

Üretimde ya da satışta kullanılmak üzere alınan ambalaj malzemesi 150 İlk Madde ve Malzeme hesabına maliyet bedeliyle borç kaydedilir; kullanıldıkça ilgili gider veya maliyet hesabına aktarılır.

Ofis sarf malzemesi 150'ye mi, gidere mi yazılır?

Alındığı dönemde tüketilen kâğıt, toner, çay gibi sarf malzemesi uygulamada doğrudan gider hesabına yazılır. 150 hesabı üretimde veya faaliyette kullanılmak üzere stokta tutulan malzeme içindir.

150 ile 153 arasındaki fark nedir?

153'teki mal değişikliğe uğratılmadan satılmak için alınır. 150'deki madde ve malzeme ise üretimde veya diğer faaliyetlerde kullanılmak üzere bulundurulur.

Hizmet işletmesinde malzeme hangi hesaba aktarılır?

Tebliğe göre hizmet işletmelerinde 71, 72 ve 73 grupları kullanılmaz; hizmet üretiminde tüketilen malzeme 740 Hizmet Üretim Maliyeti hesabına aktarılır.


Kaynaklar: 1 Sıra No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği, Resmî Gazete 26.12.1992/21447 mükerrer, s. 60 (150 İlk Madde ve Malzeme) ve s. 105 (74 grubu); Vergi Usul Kanunu m.262.

Fiş yığınını elle girmeyi bırakın. Mükellefiniz telefonundan gönderir, Muasebe okur, siz kontrol edip Excel veya Luca'ya aktarırsınız.

14 gün ücretsiz deneyin — 500 fiş kredisi↗