Muasebe
← Hesap planı rehberi Duran varlıklar 22 Ekim 2026

253 Tesis, Makine ve Cihazlar — üretim makinesi alımı, montaj ve amortisman kaydı

Kısa cevap: 253 Tesis, Makine ve Cihazlar, üretimde kullanılan her türlü makine, tesis ve cihazı, eklentileriyle ve bu amaçla kullanılan taşıma gereçleriyle (forklift, konveyör) birlikte izler. Satın alma bedeline nakliye ve montaj gibi doğrudan giderler eklenerek 253'e borç yazılır, KDV 191'e alınır. Büroda kullanılan cihazlar 253 değil 255 Demirbaşlar'a; yolda kullanılan araçlar 254 Taşıtlar'a gider. Değeri 2026'da 12.000 TL'yi aşmayanlar doğrudan gider yazılabilir (VUK m.313).

Bu sayfa genel bir başvuru metnidir. Makine ve tesis bazındaki alt kırılım sizin hesap planınıza göre değişir; örnekleri kendi kodlarınızla okuyun.

Tebliğe göre tanımı ve işleyişi

1 Sıra No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği'ne göre 253, üretimde kullanılan her türlü makine, tesis ve cihazlar ile bunların eklentileri ve bu amaçla kullanılan taşıma gereçlerinin (konveyör, forklift vb.) izlendiği hesaptır; kullanım amaçlarına ve makine çeşitlerine göre bölümlenebilir. 25 grubunun ortak işleyişine göre satınalma, devir, inşa veya imal bedelleriyle borçlandırılır; satılan, devredilen ya da kullanma yeteneğini kaybedenler alacak kaydıyla çıkarılır.

253, 254, 255: hangi varlık nereye?

Varlık Hesap Neden
Fırının hamur yoğurma makinesi 253 Üretimde kullanılıyor
Depodaki forklift 253 Tebliğ üretimde kullanılan taşıma gereçlerini burada sayar
Atölyenin kompresörü 253 Üretim cihazı
Muhasebe ofisindeki bilgisayar 255 Demirbaşlar Büro cihazı
Satış temsilcisinin aracı 254 Taşıtlar Faaliyette kullanılan taşıt

Maliyet bedeline neler girer?

VUK m.262'ye göre maliyet bedeli, iktisadi kıymetin edinilmesi veya değerinin artırılması için yapılan ödemelerle bunlara bağlı bütün giderlerin toplamıdır. Maddenin 2021'de eklenen fıkrası, edinimle doğrudan ilgili gümrük vergileri, yükleme, boşaltma, nakliye ve montaj giderlerini açıkça sayar. Bu yüzden makineyi getiren nakliyecinin ve kuran teknik servisin faturası gidere değil 253'e yazılır.

Örnek yevmiye: montajlı makine alımı

Bir ambalaj atölyesi 360.000 TL'lik (300.000 TL + %20 KDV 60.000 TL) dolum makinesi aldı. Nakliye 6.000 TL + KDV 1.200 TL, montaj 9.000 TL + KDV 1.800 TL ayrı faturalarla geldi.

Hesap Açıklama Borç Alacak
253 Tesis, Makine ve Cihazlar Dolum makinesi 300.000,00
253 Tesis, Makine ve Cihazlar Nakliye (maliyet unsuru) 6.000,00
253 Tesis, Makine ve Cihazlar Montaj (maliyet unsuru) 9.000,00
191 İndirilecek KDV KDV %20 (üç fatura) 63.000,00
320 Satıcılar Tedarikçiler 378.000,00

Makinenin maliyet bedeli 315.000 TL'dir. Amortisman, GİB'in amortisman oranları tablosunda makinenin sınıfına göre belirlenen faydalı ömür üzerinden ayrılır (VUK m.315); sınıflar sektöre göre ayrıntılı olduğu için oranı tablodan makinenin kullanıldığı faaliyet koluna bakarak seçin. Üretimde kullanılan makinenin amortismanı 7/A seçeneğinde 730 Genel Üretim Giderleri'ne yazılır.

Bakım-onarım mı, değer artışı mı?

Makinenin olağan bakımı, yağı, sarf parçası giderdir (üretimde 730, hizmet işletmesinde 740). Makinenin kapasitesini artıran, ömrünü uzatan büyük bir parça değişimi ise VUK m.262'deki "değerinin artırılması" kapsamında maliyete eklenir ve 253'e borç yazılır. Bu ayrım somut harcamanın niteliğine göre yapılır.

Sık yapılan hatalar

  • Nakliye ve montajı gidere yazmak. VUK m.262 bunları maliyet bedeline dahil eder; gider yazılırsa ilk yılın kârı düşük, sonraki yılların amortismanı eksik çıkar.
  • Büro cihazını 253'e almak. 253 üretimde kullanılan varlıklar içindir; büro makineleri 255'tir.
  • Forkliftı 254'e almak. Tebliğ forklift ve konveyörü üretimde kullanılan taşıma gereci olarak 253'te sayar.
  • Bakım faturasını aktifleştirmek. Olağan bakım değer artırmaz, gider yazılır.

Muasebe'de bu hesap

Muasebe faturanın görselini okur ve kaydı, kategoriye göre sizin tanımladığınız hesap koduyla dosyaya yazar (PDF ya da XML dosyası işlemez). Makine alımı gibi az sayıda ve yüksek tutarlı belgeleri ayrı bir kategoride toplayıp kodunu 253 alt hesabı olarak tanımlayabilirsiniz; amortisman kaydını muhasebe programınızda kesersiniz. Ayrıntı: Luca fiş aktarımı.

Sık sorulanlar

Forklift hangi hesapta izlenir?

253 Tesis, Makine ve Cihazlar hesabında. Tebliğ, üretimde kullanılan taşıma gereçlerini (konveyör, forklift vb.) açıkça bu hesapta sayar.

Makinenin nakliye ve montaj bedeli gider mi, maliyet mi?

Maliyettir. VUK m.262, iktisadi kıymetin edinimiyle doğrudan ilgili yükleme, boşaltma, nakliye ve montaj giderlerini maliyet bedeline dahil eder; bu tutarlar 253'e borç yazılır.

Makine bakımı 253'e mi yazılır?

Olağan bakım ve onarım gider yazılır. Makinenin kapasitesini artıran veya ömrünü uzatan harcamalar ise değer artışı olarak maliyete eklenir.

253 ile 255 arasındaki fark nedir?

253 üretimde kullanılan makine, tesis ve cihazları; 255 ise işletme faaliyetlerinde kullanılan büro makine ve cihazları ile mobilya gibi varlıkları izler.


Kaynaklar: 1 Sıra No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği, Resmî Gazete 26.12.1992/21447 mükerrer, s. 68-69; Vergi Usul Kanunu m.262, 313, 315; GİB, Amortisman Oranları Tablosu.

Fiş yığınını elle girmeyi bırakın. Mükellefiniz telefonundan gönderir, Muasebe okur, siz kontrol edip Excel veya Luca'ya aktarırsınız.

14 gün ücretsiz deneyin — 500 fiş kredisi↗