Muasebe
← Hesap planı rehberi Gelir tablosu 22 Ekim 2026

689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar — trafik cezası, gecikme zammı ve KKEG kaydı

Kısa cevap: 689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar, işletmenin olağan faaliyetlerinden bağımsız, sık ve düzenli ortaya çıkması beklenmeyen ve 68 grubunun diğer hesaplarına girmeyen gider ve zararları izleyen bir gelir tablosu hesabıdır. Uygulamada trafik cezası, vergi cezası, gecikme zammı gibi kalemler sık sık 689'a yazılır. Önemli nokta: bir gideri 689'a yazmak onu vergi açısından kabul edilen gider yapmaz da, KKEG de yapmaz. Para ve vergi cezaları hangi hesaba yazılırsa yazılsın kanunen kabul edilmeyen giderdir (GVK m.41/1-6, KVK m.11/1-d); şirketlerde gecikme zamları da öyledir (KVK m.11/1-d). Bunlar beyannamede matraha eklenir.

Bu sayfa genel bir başvuru metnidir. 689'un alt kırılımı (cezalar, gecikme zammı, diğer) her ofiste farklıdır; örnekleri kendi hesap planınızdaki kodlarla okuyun.

Tebliğe göre tanımı

1 Sıra No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği 68 grubunu, işletmenin olağan faaliyetlerinden bağımsız olan ve bu nedenle sık sık ve düzenli olarak ortaya çıkması beklenmeyen işlem ve olaylardan kaynaklanan gider ve zararların yer aldığı grup olarak tanımlar. 689 ise bu grupta yukarıda tanımlanan hesapların kapsamı dışında kalan diğer olağandışı gider ve zararlardan oluşur. Tebliğde 689 için ayrıca bir "işleyiş" başlığı yoktur; gider ve zarar doğduğunda borç yazılır, dönem sonunda 690 Dönem Kârı veya Zararı hesabına devredilerek kapatılır.

689 bir gelir tablosu hesabıdır; 7 grubundaki maliyet hesapları gibi yansıtma yoluyla değil, doğrudan sonuç hesabı olarak çalışır.

689 mu, 659 mu, 770 mi?

Kalem Hesap Neden
Şirket aracına yazılan trafik cezası 689 Olağandışı; ayrıca KKEG
Vergi cezası, gecikme zammı 689 Olağandışı; ayrıca KKEG
Deprem, yangın gibi olağanüstü zarar 689 (ya da 68 grubunun ilgili hesabı) Olağandışı
Demirbaş satış zararı 659 Diğer Olağan Gider ve Zararlar İşletmenin olağan işleyişinde doğar
Binek otomobil yakıtının %30'u 760 / 770 içinde kalır Gider kaydı normal; KKEG beyannamede
Ortağın kişisel harcaması Hiçbir gider hesabı İşletmenin gideri değil

Binek otomobil gider kısıtlaması "olağandışı" bir olay değildir; yakıt fişi normal gider hesabına yazılır, kısıtlanan kısım beyannamede KKEG olarak eklenir. Bazı ofisler takip kolaylığı için bu kısmı ayrı bir alt hesaba aktarır; bu bir tebliğ zorunluluğu değil, iç düzen tercihidir. Ayrıntı: KKEG nasıl kaydedilir?

Örnek yevmiye 1: şirket aracına yazılan trafik cezası

Şirketin aracına 2.000 TL trafik cezası yazıldı ve bankadan ödendi.

Hesap Açıklama Borç Alacak
689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar Trafik cezası (KKEG) 2.000,00
102 Bankalar Ödeme 2.000,00

Para cezalarında KDV yoktur; 191'e bir şey yazılmaz. Tutarın tamamı yıl sonu beyannamesinde KKEG olarak matraha eklenir (GVK m.41/1-6, KVK m.11/1-d).

Örnek yevmiye 2: geç ödenen KDV'nin gecikme zammı

Vadesinde ödenmeyen 12.000 TL KDV, 450 TL gecikme zammıyla birlikte ödendi (tutar vergi dairesinin tahsilat makbuzundan alınır).

Hesap Açıklama Borç Alacak
360 Ödenecek Vergi ve Fonlar KDV aslı 12.000,00
689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar Gecikme zammı (KKEG) 450,00
102 Bankalar Ödeme 12.450,00

Örnek bir şirkete aittir: KVK m.11/1-d, 6183 sayılı Kanun'a göre ödenen gecikme zamlarını ve faizleri kurum kazancından indirilemeyecek giderler arasında açıkça sayar. Bkz. 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar.

Sık yapılan hatalar

  • 689'u "KKEG hesabı" sanmak. Tebliğ 689'u olağandışı gider ve zararlar için tanımlar; KKEG bir vergi kavramıdır ve hangi hesaba yazılırsa yazılsın beyannamede ayrıca eklenir.
  • Cezayı 191'li kaydetmek. Para cezalarında KDV yoktur; ceza ihbarnamesi bir fatura değildir.
  • Gecikme zammını vergi aslıyla birlikte 360'tan kapatmak. Asıl vergi borcu 360'tan, zam ayrı gider olarak kaydedilir; aksi halde 360 eksik kapanır.
  • Olağan zararları 689'a yazmak. Demirbaş satış zararı gibi işletmenin olağan işleyişinde doğan kalemler 65 grubunun konusudur.

Muasebe'de bu hesap

Ceza ihbarnamesi ve tahsilat makbuzu fiş değildir; Muasebe bu belgeleri fiş olarak işlemez ve 689'a kayıt üretmez. Muasebe'nin KKEG tarafındaki katkısı binek otomobil fişleridir: plakayı binek olarak tanımladığınızda standart Excel çıktısının Detay sayfası her akaryakıt fişi için indirilebilir gider ve KKEG tutarını ayrı verir. Ayrıntı: Luca fiş aktarımı.

Sık sorulanlar

Trafik cezası hangi hesaba yazılır?

Uygulamada 689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar hesabına borç yazılır. Hangi hesaba yazılırsa yazılsın para cezası kanunen kabul edilmeyen giderdir ve beyannamede matraha eklenir.

689'a yazılan gider kanunen kabul edilmeyen gider mi olur?

Hayır, hesap seçimi bunu belirlemez. Bir giderin KKEG olup olmadığını GVK m.41 ve KVK m.11 gibi vergi hükümleri belirler; 689 yalnızca olağandışı gider ve zararların muhasebedeki yeridir.

Gecikme zammı gider yazılabilir mi?

Kayıtta gider hesabına (genellikle 689) yazılır. Kurumlar vergisi mükelleflerinde KVK m.11/1-d uyarınca kanunen kabul edilmeyen giderdir ve beyannamede matraha eklenir.

689 ile 659 arasındaki fark nedir?

659 Diğer Olağan Gider ve Zararlar işletmenin olağan faaliyetleri içinde ortaya çıkan gider ve zararlar içindir. 689 ise olağan faaliyetlerden bağımsız, sık ve düzenli ortaya çıkması beklenmeyen gider ve zararlar içindir.


Kaynaklar: 1 Sıra No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği, Resmî Gazete 26.12.1992/21447 mükerrer, s. 100 (68 grubu ve 689); Gelir Vergisi Kanunu m.41/1-6; Kurumlar Vergisi Kanunu m.11/1-d.

Fiş yığınını elle girmeyi bırakın. Mükellefiniz telefonundan gönderir, Muasebe okur, siz kontrol edip Excel veya Luca'ya aktarırsınız.

14 gün ücretsiz deneyin — 500 fiş kredisi↗