Muasebe
← Hesap planı rehberi Kısa vadeli yabancı kaynaklar 22 Ekim 2026

320 Satıcılar — vadeli alınan fatura ve masraf fişinde 320 kullanılır mı?

Kısa cevap: 320 Satıcılar, işletmenin faaliyet konusuyla ilgili mal ve hizmet alımlarından doğan senetsiz borçlarını izler. Vadeli alınan bir faturada kayıt gider ya da stok + 191 borç, 320 alacak; ödendiğinde 320 borç, banka alacak şeklindedir. Peşin ödenmiş yazar kasa fişinde borç doğmadığı için 320'ye gerek yoktur; karşı hesap doğrudan kasa, banka ya da kim ödediyse odur. Bazı ofisler her alışı önce 320'den geçirip sonra kapatır; bu da doğru olabilir ama aynı fişin iki kez gider yazılmamasına dikkat etmek gerekir.

Bu sayfa genel bir başvuru metnidir. Satıcı bazındaki alt kırılım (320.01.001 ABC Ltd. gibi) sizin hesap planınıza göre değişir; örnekleri kendi kodlarınızla okuyun.

Tebliğe göre tanımı ve işleyişi

1 Sıra No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği'ne göre 320, işletmenin faaliyet konusu ile ilgili her türlü mal ve hizmet alımlarından kaynaklanan senetsiz borçların izlendiği hesaptır. Senetsiz borcun doğmasıyla alacak, ödenmesi halinde borç kaydedilir. Tebliğ ayrıca ortaklar, ana kuruluş, iştirakler ve bağlı ortaklıklara olan senetsiz ticari borçların bilanço dipnotlarında gösterilmesini ister.

Senetle (bono, poliçe) doğan borç 321 Borç Senetleri'nde, esas faaliyet dışındaki borçlar ise ilgili diğer hesaplarda (ortaklara borçlar için 331) izlenir.

Örnek yevmiye 1: vadeli alınan hizmet faturası

Bir muhasebe ofisi müşterisi, 30 gün vadeli 7.200 TL'lik (6.000 TL + %20 KDV 1.200 TL) bilgisayar bakım hizmeti faturası aldı.

Hesap Açıklama Borç Alacak
770 Genel Yönetim Giderleri Bakım hizmeti, matrah %20 6.000,00
191 İndirilecek KDV KDV %20 1.200,00
320 Satıcılar XYZ Bilişim cari 7.200,00

Örnek yevmiye 2: vadesinde ödeme

Hesap Açıklama Borç Alacak
320 Satıcılar XYZ Bilişim cari kapanışı 7.200,00
102 Bankalar EFT 7.200,00

Peşin ödenen fiş 320'den geçer mi?

Tebliğ 320'yi senetsiz borç için tanımlar; yazar kasa fişi genellikle alış anında ödenmiş bir işlemi belgeler, ortada borç yoktur. Bu yüzden peşin ödenen fişte doğrudan ödeme hesabıyla kayıt kesmek tebliğin tanımına daha uygundur ve satıcı listesini tek seferlik market, akaryakıt istasyonu, otopark kayıtlarıyla şişirmez.

Uygulamada bazı ofisler e-arşiv faturaların tamamını önce satıcı cari hesabına alır, ödemeyi banka ekstresinden kapatır. Bu yöntemde dikkat edilecek nokta, faturayı gidere yazan kayıt ile banka hareketini işleyen kaydın aynı gideri ikinci kez oluşturmamasıdır: banka satırı 320'yi kapatmalı, yeni bir gider yazmamalıdır.

Sık yapılan hatalar

  • Ödemeyi yeniden gider yazmak. Fatura 320'ye alacak yazılmışken ödeme günü banka satırı "çeşitli gider" olarak işlenirse gider ikiye katlanır, 320 ise kapanmadan kalır.
  • Satıcı bazında alt hesap açmamak. Tek 320 hesabında cari mutabakat yapılamaz; hangi faturanın ödenmediği görülmez.
  • Ters bakiyeyi incelememek. 320'de satıcı bazında borç bakiyesi, avans ödemesi ya da mükerrer ödeme demektir; avanslar 159 Verilen Sipariş Avansları'nda izlenmelidir.
  • Vergi borcunu 320'de izlemek. Vergi, SGK ve benzeri yükümlülükler 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar ve ilgili hesaplarda izlenir.

Muasebe'de bu hesap

Muasebe e-arşiv faturadan ve fişten satıcının VKN'sini ve ünvanını okur; Luca dosyasındaki fiş açıklamasında satıcı ünvanı ve kategori yer alır, böylece muavinde kime ödendiği görünür. Karşı hesap satırı ürünün varsayılan koduyla gelir; vadeli faturalarda bu satırı Luca'ya yüklemeden önce kendi hesap planınızdaki ilgili satıcı alt hesabıyla değiştirin. Oran başına matrah ve KDV sütunları olan standart Excel çıktısı, VKN ve satıcı ünvanı sütunlarıyla birlikte gelir. Ayrıntı: Luca fiş aktarımı.

Sık sorulanlar

Peşin ödenen fiş 320 Satıcılar'a yazılır mı?

Yazılması zorunlu değildir. Tebliğ 320'yi senetsiz borçlar için tanımlar; peşin ödenen fişte borç doğmadığı için karşı hesap doğrudan kasa, banka veya ödemeyi yapan kişinin hesabı olabilir.

320 hesabı borç bakiyesi verirse ne anlama gelir?

Satıcıya borçtan fazla ödeme yapıldığını gösterir: verilmiş bir avans, mükerrer ödeme ya da kaydedilmemiş bir fatura. Avanslar 159 Verilen Sipariş Avansları'nda izlenmeli, diğer durumlar satıcıyla mutabakatla düzeltilmelidir.

Ortaktan alınan mal 320'de mi izlenir?

Evet, ticari borçsa 320'de izlenir. Tebliğ ortaklar, ana kuruluş, iştirakler ve bağlı ortaklıklara olan senetsiz ticari borçların bilanço dipnotlarında gösterilmesini ister.

Senetli borç hangi hesapta izlenir?

Bono veya poliçe gibi senede bağlanmış ticari borçlar 321 Borç Senetleri hesabında izlenir. 320 yalnız senetsiz borçlar içindir.


Kaynaklar: 1 Sıra No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği, Resmî Gazete 26.12.1992/21447 mükerrer, s. 76 (320 Satıcılar) ve s. 62 (159 Verilen Sipariş Avansları).

Fiş yığınını elle girmeyi bırakın. Mükellefiniz telefonundan gönderir, Muasebe okur, siz kontrol edip Excel veya Luca'ya aktarırsınız.

14 gün ücretsiz deneyin — 500 fiş kredisi↗