Muasebe
← Hesap planı rehberi Dönen varlıklar 22 Ekim 2026

153 Ticari Mallar — satmak için alınan mal fişle mi, faturayla mı kaydedilir?

Kısa cevap: 153 Ticari Mallar, hiçbir değişikliğe uğratılmadan satılmak üzere alınan malları izler. Kayıt alış maliyetiyle 153 borç, KDV 191 borç, karşı hesap 320 Satıcılar ya da ödeme hesabı alacak şeklinde yapılır. Satış amacıyla yapılan alım, tutarı ne olursa olsun fatura ile belgelendirilir; yazar kasa fişiyle 153'e mal girişi yapılmaz. İşyerinde tüketilen market, kırtasiye ve temizlik alışverişi de ticari mal değildir, gider hesabına yazılır.

Bu sayfa genel bir başvuru metnidir. Stok alt hesapları (ürün grubu, depo bazında) sizin hesap planınıza göre değişir; örnekleri kendi kodlarınızla okuyun.

Tebliğe göre tanımı ve işleyişi

1 Sıra No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği'ne göre bu hesapta herhangi bir değişikliğe tabi tutulmadan satmak amacıyla işletmeye alınan ticari mallar (emtia) ve benzeri kalemler yer alır. Satın alınan mallar maliyet bedeliyle borç, satılması veya herhangi bir nedenle ambardan çekilmesinde yine maliyet bedeliyle alacak kaydedilir.

Maliyet bedeli, VUK m.262'ye göre iktisadi kıymetin edinilmesi için yapılan ödemelerle bunlara bağlı bütün giderlerin toplamıdır; maddenin 2021'de eklenen fıkrası edinimle doğrudan ilgili yükleme, boşaltma ve nakliye giderlerini açıkça sayar. Alışla ilgili nakliye bu yüzden malın maliyetine girer. İndirilebilen KDV maliyete girmez; 191'de izlenir.

Hangi belgeler 153'e girer, hangileri girmez?

Belge 153'e girer mi? Doğru hesap
Toptancıdan satılmak üzere alınan malın faturası Evet 153 Ticari Mallar
Malı getiren nakliyecinin faturası Evet (maliyet unsuru) 153 Ticari Mallar
Ofis için market fişi (çay, şeker, temizlik) Hayır Gider hesabı (ör. 770)
İşyerinde kullanılan kırtasiye fişi Hayır Gider hesabı
Üretimde kullanılacak hammadde faturası Hayır 150 İlk Madde ve Malzeme
Bir yıldan uzun kullanılacak bilgisayar Hayır 255 Demirbaşlar

Neden fiş yetmez? VUK m.232'ye göre fatura düzenleme sınırını (2026'da 12.000 TL) aşan satışlarda fatura zorunludur; KDV Genel Uygulama Tebliği'ne göre ise yazar kasa fişi yalnız, bu sınırı aşmayan ve işyerinde kullanılan kırtasiye, büro ve temizlik malzemesi gibi alımlarda gider belgesi sayılır. Satılmak üzere alınan mal bu kapsama girmez. Ayrıntı: Masraf fişini gider yazmanın şartları.

Örnek yevmiye: vadeli alınan ticari mal

Satılmak üzere 24.000 TL'lik (20.000 TL + %20 KDV 4.000 TL) mal faturayla, 30 gün vadeli alındı.

Hesap Açıklama Borç Alacak
153 Ticari Mallar Mal alışı, matrah %20 20.000,00
191 İndirilecek KDV KDV %20 4.000,00
320 Satıcılar Tedarikçiye borç 24.000,00

Malı getiren nakliyecinin 1.200 TL'lik (1.000 TL + %20 KDV) faturası da malın maliyetine eklenir:

Hesap Açıklama Borç Alacak
153 Ticari Mallar Nakliye, matrah %20 1.000,00
191 İndirilecek KDV KDV %20 200,00
102 Bankalar Havale ile ödeme 1.200,00

Malın satışında 153'ten çıkış, kullandığınız stok yöntemine göre ya satış anında (sürekli envanter) ya da dönem sonunda satılan malın maliyeti hesaplanarak (aralıklı envanter) yapılır.

Sık yapılan hatalar

  • Market fişlerini 153'e almak. Ofis için alınan çay, kahve ve temizlik malzemesi satış amaçlı değildir; gider hesabına gider. 153'e alınınca stok şişer ve dönem sonu envanterle tutmaz.
  • Satış amaçlı alımı yazar kasa fişiyle belgelemek. Tutar ne olursa olsun satış amaçlı alım faturayla belgelendirilir; fişle alınmış mal hem stok girişini hem fişteki KDV indirimini tartışmalı hale getirir.
  • Nakliyeyi gidere yazmak. Alışla ilgili nakliye malın maliyetine eklenir; doğrudan 760'a yazılırsa satılan malın maliyeti eksik hesaplanır. Satış sonrası müşteriye teslim için yapılan nakliye ise 760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri hesabına gider.
  • KDV'yi maliyete katmak. İndirilebilen KDV 191'de izlenir, stok maliyetine girmez.

Muasebe'de bu hesap

Muasebe'nin asıl işi masraf fişi ve e-arşiv faturadır; fişin kategorisine göre gider hesap kodunu siz tanımlarsınız. Bir firmada belirli bir kategoriyi (ör. "Market") 153'e bağlamak teknik olarak mümkün olsa da yukarıdaki sebeple önermiyoruz: market fişinin yeri gider hesabıdır. Ticari mal faturaları için Luca'nın fatura aktarımında kullanabileceğiniz standart Excel çıktısı, oran başına matrah ve KDV sütunlarını ayrı verir. Ayrıntı: Luca fiş aktarımı.

Sık sorulanlar

Market fişi 153 Ticari Mallar'a yazılır mı?

Hayır. 153 yalnızca değişikliğe uğratılmadan satılmak üzere alınan malları izler. İşyerinde tüketilen market, kırtasiye ve temizlik alışverişi gider hesabına (yönetim için 770, satış birimi için 760 gibi) yazılır.

Ticari mal alışı yazar kasa fişiyle belgelenebilir mi?

Hayır. Satış amacıyla yapılan alımlar tutarı ne olursa olsun faturayla belgelendirilir. Yazar kasa fişi yalnız fatura sınırını aşmayan ve işyerinde kullanılan kırtasiye, büro, temizlik malzemesi gibi alımlarda gider belgesi sayılır.

Ticari malın nakliye bedeli hangi hesaba yazılır?

Alışla ilgili nakliye malın maliyetine eklenir ve 153 Ticari Mallar'a borç kaydedilir. Satılan malın müşteriye teslimi için yapılan nakliye ise satış ve dağıtım gideridir.

153 ile 150 arasındaki fark nedir?

153'teki mal değişikliğe uğratılmadan satılır; 150'deki madde ve malzeme ise üretimde ya da diğer faaliyetlerde kullanılmak üzere bulundurulur.


Kaynaklar: 1 Sıra No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği, Resmî Gazete 26.12.1992/21447 mükerrer, s. 61 (153 Ticari Mallar); Vergi Usul Kanunu m.232 ve m.262; 588 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği; KDV Genel Uygulama Tebliği, "İndirimin Belgelendirilmesi".

Fiş yığınını elle girmeyi bırakın. Mükellefiniz telefonundan gönderir, Muasebe okur, siz kontrol edip Excel veya Luca'ya aktarırsınız.

14 gün ücretsiz deneyin — 500 fiş kredisi↗