Kısa cevap: 257 Birikmiş Amortismanlar, maddi duran varlıkların kullanılabilecekleri süre içinde hesaben yok edilmesi için ayrılan amortismanları izleyen düzenleyici (eksi) bir hesaptır. Amortisman ayrıldığında ilgili gider hesabı borç, 257 alacak; varlık satıldığında ya da hurdaya çıktığında 257 borç, varlık hesabı (253, 254, 255) alacak kaydedilir. 257 bilançoda varlıkların altında eksi olarak görünür ve 25 grubundaki maliyet bedelinden düşülerek net değer bulunur.
Bu sayfa genel bir başvuru metnidir. 257'nin varlık bazındaki alt kırılımı (257.03 taşıtlar, 257.05 demirbaşlar gibi) sizin hesap planınıza göre değişir; örnekleri kendi kodlarınızla okuyun.
Tebliğe göre tanımı ve işleyişi
1 Sıra No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği'ne göre 257, maddi duran varlık bedellerinin kullanılabilecekleri süre içinde hesaben yok edilebilmesini sağlamak amacıyla kullanılan hesaptır. Ayrılan amortismanlar ilgili gider hesapları karşılığında alacak; satılan, devredilen ya da kullanma yeteneğini kaybeden varlıkların birikmiş amortismanları borç (ilgili varlık hesabına da alacak) kaydedilir.
Amortismanın vergi kuralları VUK'tadır: amortisman süresi varlığın aktife girdiği yıldan başlar (m.320/1), oranlar Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın ilan ettiği listeden alınır (m.315), binek otomobilde ilk yıl kalan ay kadar ayrılır (m.320/2). Her yılın amortismanı ancak o yıla ait değerlemede dikkate alınabilir ve bir yıl amortisman ayrılmaması yüzünden amortisman süresi uzatılamaz (m.320); yani ayrılmayan amortisman kaybedilir.
Amortisman hangi gider hesabına yazılır?
Amortisman, varlığın kullanıldığı fonksiyonun gideridir. 7/A seçeneğinde:
| Varlığın kullanıldığı yer | Gider hesabı |
|---|---|
| Üretim makinesi | 730 Genel Üretim Giderleri |
| Hizmet üretiminde kullanılan cihaz | 740 Hizmet Üretim Maliyeti |
| Satış ekibinin aracı | 760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri |
| Muhasebe, yönetim bürosu demirbaşları | 770 Genel Yönetim Giderleri |
7/B seçeneğini kullanan ticaret işletmelerinde amortismanlar dönem içinde çeşit esasına göre 796 Amortismanlar ve Tükenme Payları hesabında toplanır, dönem sonunda fonksiyonlarına dağıtılır.
Örnek yevmiye 1: yıl sonu amortismanı
Ocak 2026'da 40.000 TL'ye alınan bilgisayar için %25 oranla 10.000 TL amortisman ayrıldı (bkz. 255 Demirbaşlar).
| Hesap | Açıklama | Borç | Alacak |
|---|---|---|---|
| 770 Genel Yönetim Giderleri | 2026 amortismanı | 10.000,00 | |
| 257 Birikmiş Amortismanlar | Bilgisayar | 10.000,00 |
Örnek yevmiye 2: demirbaşın satışı
Bilgisayar 2028 başında 18.000 TL + %20 KDV'ye satıldı. Maliyet 40.000 TL, birikmiş amortisman 2026 ve 2027 için 20.000 TL; net değer 20.000 TL. Satış bedeli net değerin 2.000 TL altında olduğu için zarar oluşur.
| Hesap | Açıklama | Borç | Alacak |
|---|---|---|---|
| 102 Bankalar | Tahsilat | 21.600,00 | |
| 257 Birikmiş Amortismanlar | Satılan bilgisayarın amortismanı | 20.000,00 | |
| 659 Diğer Olağan Gider ve Zararlar | Satış zararı | 2.000,00 | |
| 255 Demirbaşlar | Maliyet bedeliyle çıkış | 40.000,00 | |
| 391 Hesaplanan KDV | KDV %20 | 3.600,00 |
Satış kârı olsaydı fark 649 Diğer Olağan Gelir ve Kârlar'a alacak yazılırdı. Satışta KDV, satış bedeli üzerinden hesaplanır (bkz. 391 Hesaplanan KDV).
Sık yapılan hatalar
- Amortismanı doğrudan varlık hesabından düşmek. Tebliğ amortismanın 257'de biriktirilmesini öngörür; 255'i alacaklandırmak maliyet bedelini kaybettirir ve VUK'a göre varlığın kayıtlı maliyeti izlenemez.
- Satışta 257'yi kapatmamak. Satılan varlığın birikmiş amortismanı 257'de kalırsa hesap gerçekte olmayan bir amortisman taşır, satış kârı yanlış hesaplanır.
- Yıllık amortismanı unutmak. VUK m.320'ye göre bir yılın amortismanı yalnız o yıl dikkate alınabilir ve süre bu yüzden uzatılamaz; unutulan amortisman sonraki yıla taşınamaz.
- Amortismanı hep 770'e yazmak. Üretimde kullanılan makinenin amortismanı üretim maliyetine (730) girer; yönetim gideri olarak yazılırsa stok maliyeti eksik hesaplanır.
Muasebe'de bu hesap
257 bir belge hesabı değildir; amortisman kaydı fişten değil, envanter çalışmasından doğar. Muasebe'nin katkısı, demirbaş ve taşıt alım belgelerinin kategoriye göre doğru hesaba (255, 254) yazılmasıdır; amortismanı muhasebe programınızda ayırırsınız. Ayrıntı: Luca fiş aktarımı.
Sık sorulanlar
Amortisman kaydı nasıl yapılır?
Varlığın kullanıldığı fonksiyona ait gider hesabı (yönetimde 770, satışta 760, üretimde 730, hizmet üretiminde 740) borç, 257 Birikmiş Amortismanlar alacak kaydedilir.
Demirbaş satılınca 257 nasıl kapatılır?
Satılan varlığın birikmiş amortismanı 257'ye borç, varlığın maliyet bedeli varlık hesabına alacak yazılır; tahsilat ve KDV kaydıyla birlikte aradaki fark satış kârı veya zararı olarak gelir tablosu hesaplarına aktarılır.
Unutulan amortisman sonraki yıl ayrılabilir mi?
Hayır. VUK m.320'ye göre her yılın amortismanı ancak o yıla ait değerlemede dikkate alınabilir ve amortismanın bir yıl yapılmaması yüzünden amortisman süresi uzatılamaz; ayrılmayan tutar sonraki yıla taşınamaz.
257 bilançoda nerede görünür?
Maddi duran varlıklar grubunda, ilgili varlık hesaplarının altında eksi (düzenleyici) kalem olarak gösterilir.
Kaynaklar: 1 Sıra No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği, Resmî Gazete 26.12.1992/21447 mükerrer, s. 69 (257 Birikmiş Amortismanlar); Vergi Usul Kanunu m.315, m.320.
